1785924078_8af262b2c9_b

Maatschappij Ontwrichtend Ondernemen


Als je binnenkort een jonge vrouw gillend hoort wegrennen van de grijze pakken in de bestuurskamer van een of andere grote multinational, moet je niet gek opkijken. Als ik namelijk nog één keer de directeur van een groot bedrijf het woord ‘plastic bekertje’ in de mond hoor nemen in relatie tot zijn MVO-strategie, ga ik dit namelijk serieus overwegen. Natuurlijk is het belangrijk om koffiebekers en printpapier te verduurzamen, maar de wereld heeft echt meer nodig dan dat.

Vinkjes op een fictieve checklist
De afgelopen jaren heb ik verschillende bedrijven, overheden en organisaties geadviseerd over hun duurzaamheidsbeleid. Ik ben regelmatig van mijn stoel gevallen van verbazing over de invulling van het begrip Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, oftewel MVO. Veel MVO-beleid omvat namelijk niet meer dan het zetten van een vinkje op een fictieve checklist: ‘We hebben iets gedaan aan duurzaamheid, de armoede in Afrika, en de lokale bejaardenzorg ondersteund. Klaaaaar!’

Daarna mag de communicatieafdeling aan het werk om te vertellen dat de directeur van bedrijf X deze week met de trein naar het werk komt, en afdeling Y geen plastic bekertjes meer gebruikt en al hun printpapier recyclet. Een MVO-strategie kan ook bestaan uit geld overmaken naar bijvoorbeeld een aids-organisatie, ter compensatie van de negatieve impact van de bedrijfsactiviteiten, ook al heeft het onderwerp verder niets te maken met de bedrijfsactiviteiten zelf.

Veel jonge mensen zien hun bedrijf juist als dé manier om de wereld te beïnvloeden. Waarom zou je niet een onderneming starten met als doel om de energiesector op zijn kop te zetten, zoals Vandebron? Een voorbeeld stellen in de kledingindustrie, zoals Studio Jux? Of de wereld een reset-knop aanbieden, zoals Floow2? De tegenstellingen met het Calimero-en-compensatie-MVO van de duurzaamheidsmanager die niet verder komt dan plastic bekertjes en wat financiële steun is groot.

Ik denk zelf dat veel MVO-beleid wordt beïnvloed door de nog steeds naijlende ideeën van de hippiegeneratie uit de jaren zestig, die wezen naar ‘het bedrijfsleven’ als de schuldige aan veel, al dan niet alle problemen. Bedrijven hadden in de optiek van de hippiegeneratie en de generaties daarna bijna per definitie een negatieve impact op de maatschappij. MVO-beleid wordt daarom soms bijna het afkopen van een soort schuld: ‘Ja, we zijn een bedrijf en hebben dús een negatieve impact, maar kijk, we doen daarnaast wel iets goeds om dat te compenseren.’

Weg met MVO, begin met MOO
Intussen zijn we een aantal decennia verder en is het besef ingedaald dat er juist een grote (positieve) rol voor het bedrijfsleven is weggelegd in het oplossen van de uitdagingen waar we voor staan. We bevinden ons in een systeemtransitie die zijn weerga niet kent en onze maatschappij zal – zoals ik al eerder schreef – compleet en ten positieve ontwrichten.

Ik wil daarom graag een oproep doen. Gooi het Calimero-en-compensatie-MVO alsjeblieft het raam uit. Begin met MOO, Maatschappij Ontwrichtend Ondernemen. MOO begint bij de kern van het bedrijf. Niet alleen het recyclen van printpapier is belangrijk, maar nog veel belangrijker is wat er op dat papier staat. Niet alleen het verduurzamen van gebouwen is belangrijk, maar nog veel belangrijker is wat er in die gebouwen gebeurt. Stel de vraag: waarom ben je als bedrijf op aarde? Wat is de grotere visie achter je bedrijfsactiviteiten? Hoe kun jij de samenleving ontwrichten en de transitie bespoedigen?

Daar liggen de kansen, niet alleen voor de maatschappij, maar juist ook voor het bedrijfsleven. En dan beloof ik dat ik niet gillend zal wegrennen, mocht het woord ‘plastic bekertje’ toch nog eens vallen.

Deze column verscheen eerder op Oneworld.nl.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *