Esraa abdel fattah futurefuel

Revolutie?!


Revolutie. Het is een woord dat vaak genoemd wordt met betrekking tot alle grote uitdagingen die we op deze planeet tegemoet zien. Zo ook in de afgelopen interviews in de FutureFuel queste. Een groene revolutie, voedselrevolutie, technische revolutie, economische revolutie... Het moet anders, dat is duidelijk. Maar weten wij als wannabe revolutionairen eigenlijk wel waar we het over hebben als we oproepen tot ‘revolutie’?

Esraa Abdel Fattah is één van de bekendste jonge revolutionairen uit Egypte en de Arabische Lente. Twee derde van de bevolking is hier onder de 32, dus het is niet verwonderlijk dat verandering juist uit deze hoek kwam. Jonge mensen waren de fakkeldragers van de Arabische Lente en wisten on- en offline miljoenen mensen uit alle generaties te mobiliseren in één van grootste revoluties in de geschiedenis van de mensheid. In mijn zoektocht naar ‘de kracht van jonge mensen als brandstof voor de toekomst’ kan een interview met een jonge revolutionair uit de Arabische Lente dan ook niet ontbreken. Volgende week ontmoet ik Esraa voor een uitgebreid interview.

Voedselexpert Louise Fresco vertelde ons al hoe speculaties in 2008 leidde tot verhoogde voedselprijzen en daarmee tot sociale onrust in met name de Arabische wereld. In reactie op lage lonen en hoge voedselprijzen – volgens sommige bronnen zelfs nog eens verder omhooggedreven door de Egyptische overheid –, besloten de Egyptische textiel werkers in Mahalla al-Kobra, een stad ten noorden van Cairo, te gaan staken in één van de vele demonstraties en stakingen in protest tegen het Mubarak regime. Esraa Abdel Fattah besloot de textielwerkers te steunen en organiseerde een nationale staking op dezelfde dag. Samen met haar compagnon Ahmed Maher richtte ze een Facebook groep op, de April 6 Youth Movement. Hoe succesvol deze landelijke demonstratie precies is geweest is onduidelijk, maar Esraa en Ahmed maakten het dictatoriale Mubarak regime behoorlijk zenuwachtig met hun actie. In een land waar samenscholingen van meer dan drie mensen niet waren toegestaan, kreeg de Facebook pagina in slechts een aantal dagen al meer dan 77.000 leden. Esraa werd gearresteerd en bracht achttien dagen in de gevangenis door.

Tot dan toe had de toen 27-jarige Esraa gewerkt als lerares en secretaresse, en was parttime politiek actief als penningmeester van een oppositie partij. Het aanmaken van de Facebook groep veranderde haar leven echter voorgoed. Esraa Abdel Fattah werd met haar arrestatie één van de belangrijkste gezichten van een nieuw Egypte:

‘Ik was niet langer meer een meisje uit een kleine stad ten noorden van Cairo. Ik was niet langer Esraa, de lerares, het meisje met een paar simpele dromen voor de toekomst zonder echte hoop dat ze ooit uit zouden komen. In die achttien dagen vond ik mezelf, en realiseerde ik me wie ik wilde zijn. Gedurende die achttien dagen begon het Egyptische volk mij het ‘Facebook meisje’ te noemen. Ik voelde in die achttien dagen dat mijn persoonlijke leven verbonden werd met een grotere Egyptische beweging.’




In 2011 was de April 6 Youth Movement een belangrijke speler in de organisatie van de Egyptische revolutie op het Tahrir plein en Esraa was een prominent aanspreekpunt voor nationale en internationale media. Haar voortdurende strijd voor een beter Egypte leidde in datzelfde jaar tot een nominatie voor de Nobelprijs (al kwam er ook kritiek op haar nominatie, omdat die de rol van sociale media in de Arabische Lente zou overdrijven) en ze mocht verschillende internationale awards ophalen, o.a. als Glamour’s Woman of the Year en één van de invloedrijkste vrouwen uit de Arabische wereld volgens ArabianBusiness.com.

Het gevaar bestaat – en dat gebeurt dan ook veel in de Westerse media – dat we nu de Arabische revolutie gaan romantiseren en Esraa onbewust neerzetten als de dappere heldin uit een Hollywood film. Feit is dat de Arabische Lente slechts een begin was en het moeilijke proces van het opbouwen van een nieuw Egypte nu pas begint. Waar eerst nog alle neuzen dezelfde kant opstonden voor een beter Egypte – ‘Brood! Vrijheid! Rechtvaardigheid!’- bleken na het omvergooien van regering Mubarak de interpretaties van wat een beter Egypte nu precies inhield toch behoorlijk te verschillen. Feit is ook dat er duizenden mensen gedood werden, velen werden gemarteld of verdwenen, en dat mensen als Esraa met gevaar voor eigen leven blijven strijden voor een een betere toekomst voor hun land.

Daarnaast is er het gevaar bestaat dat we met onze Westerse ogen de huidige ontwikkelingen – de rol van het leger, het afzetten van de nieuwe ‘democratisch’ gekozen president Morsi – gaan interpreteren en beoordelen. Feit is dat de meeste van ons dat helemaal niet kunnen met onze vaak beperkte kennis van Egypte en de Arabische wereld. Ik ben nu een paar weken aan het voorbereiden voor het interview en merkte al na een paar dagen hoeveel tegengestelde meningen er bestaan over simpele feiten, ook van prominente media. Dat is niet zo gek als bronnen vaak in het Arabisch zijn en de staatspropaganda ook nu nog volop draait.

Het gevaar bestaat ook dat we de rol van sociale media in de Arabische revolutie overschatten, of in reactie daarop juist onderschatten. Feit is dat slechts twee procent van de Egyptenaren een redelijke internetverbinding heeft. Feit is ook dat als een regime de traditionele media controleren, mensen uitwijken naar andere mogelijkheden. Esraa: ‘We hadden gewoon geen andere opties dan het internet om ‘nee’ te kunnen zeggen.’

Oftewel, ik ga dit interview in met grote nederigheid en vele vragen. Hoe kunnen we leren van de Arabische transitie? Hoe bouw je aan ‘de toekomst’? Wat kunnen we leren van de jonge Arabische revolutionairen over de rol van de jonge generatie in de wereld? Of zoals Petra Stienen schreef in haar boek Het Andere Arabische Geluid:

‘De vragen van Nederlandse jongeren lijken op de onderwerpen die in de Arabische omwenteling centraal staan, zoals kansen op de arbeidsmarkt, het doorbreken van de gevestigde orde en het in vrijheid kiezen voor je eigen toekomst. Wellicht kunnen de oplossingen die jongeren in de Arabische wereld vinden ook iets voor onze toekomst betekenen.’




Het bleek helaas te gevaarlijk om als jonge vrouw en soort-van-journaliste, reizend met camera’s én een interviewafspraak met Esraa, af te reizen naar Egypte. Zelfs het meest maatschappij-kritische filmbedrijf in Egypte weigerde te helpen door het interview met Esraa lokaal te filmen, want: ‘Veel te gevaarlijk.’ Volgende week interview ik Esraa daarom op het Global Media Forum in Bonn.

Wil je een vraag meegeven voor het interview? Ook dit keer kun je weer met een donatie aan het project de reis mogelijk maken én een persoonlijk antwoord krijgen van een bijzondere strijder.

 

 
 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *