Young panelists addresses during the Intergenerational dialogue on the post-2015 development framework, Graduate Institute of Geneva. Tuesday 13 May 2014. Photo by Violaine Martin

Wereldleiders gezocht

‘Voel jij je een leider?’, vroeg ik een besloten groep CEO’s en jonge mensen tijdens mijn presentatie op een leiderschapsevenement een paar weken terug. Slechts een aantal mensen staken hun hand op. De meesten keken me onzeker aan. En dat is niet zo gek. Want weten we eigenlijk nog wel wat leiderschap inhoudt in de compleet chaotische transitie waarin onze wereld zich bevindt? Wie zijn eigenlijk de werkelijke leiders van vandaag?

Gebrek aan leiderschap
Volgens Thomas Friedman, journalist en bestsellerauteur van boeken als De Aarde Is Plat, zien we momenteel vooral een wereldwijd gebrek aan leiderschap. Hij zoekt de reden hiervoor met name in de opkomst van de informatietechnologie en komt met een uitbreiding op Moore’s Law, namelijk dat de kwaliteit van leiderschap vermindert met elke 100 miljoen nieuwe gebruikers van Facebook en Twitter. Oftewel, door de constante stroom aan directe reacties durft niemand meer een stap te zetten.

Maar wat als er helemaal geen gebrek is aan leiders, maar juist een complete overvloed? En we de werkelijke leiders van vandaag simpelweg over het hoofd zien? Velen kijken net als ik naar de traditionale leiderschapsfuncties als president, CEO en directeur. Maar is dat wel de plek waar we moeten kijken?

Desillusie
Dit voorjaar werd ik uitgenodigd om een speech te geven bij de Verenigde Naties. Ik vertelde een panel van tien wereldleiders over de belangrijkste inzichten uit mijn FutureFuel reis. Ik had van te voren al gepland hoe en wie van deze voormalig wereldleiders – onder wie Gro Harlem Brundtland, oud-premier van Noorwegen, Kofi Annan, voormalig directeur-generaal van de Verenigde Naties en Ted Turner, oprichter van CNN – ik om een interview zou vragen voor mijn interview-queeste.

Compleet gedesillusioneerd kwam ik thuis. De statements die de leiders op het podium maakten waren leeg en nietszeggend (met uitzondering van Mohammed Yunus, grondlegger van het microkrediet). Werkelijk leiderschap heb ik hier voor mijn gevoel niet tot nauwelijks gevonden. En toen viel het kwartje: in de overgang van een oud afbrokkelend en hierarchisch wereldsysteem naar een nieuwe wereld, moeten we als we op zoek willen naar werkelijk leiderschap ook helemaal niet kijken naar de traditionele posten in het oude systeem.

Nieuwe wereldleiders
De werkelijke leiders van vandaag zijn de bouwers van een nieuwe wereld. Velen van dit soort nieuwe leiders heb ik de afgelopen jaren voor mijn camera gehad: een 20-jarige jongen uit Californië die de VS heeft aangeklaagd voor het gebrek aan klimaatbeleid, de milieuactiviste die meer dan twee jaar in een boom woonde om het laatste oerbos op aarde te beschermen tegen complete leegkap, de Egyptische jonge vrouw die met gevaar voor eigen leven uitgroeide tot een van de belangrijkste mobilisatiekrachten achter de revolutie. Met de Duurzame Jonge 100 hebben we de wereld de afgelopen twee jaar kennis laten maken met 200 jonge leiders die op duurzaamheidsgebied het heft in eigen handen nemen.

Velen van hen hebben daarbij helemaal niet door dat ze een leider (kunnen) zijn. Neem bijvoorbeeld de 19-jarige Boyan Slat, de jongen die de oceanen wil ontdoen van ons plastic afval. Tijdens ons interview spraken we over de presentatie van de haalbaarheidsstudie voor zijn project The Ocean Cleanup in New York. Een jonge studente uit het publiek stelde hem toen de vraag: ‘Hoe kan ik me aansluiten bij jouw beweging?’ ‘Beweging?’ zie je hem denken. ‘Hoezo beweging? Ik wil gewoon een installatie in de oceaan zetten.’

Dit is één van de kenmerken van de nieuwe leiders die ik tijdens mijn zoektocht gevonden heb: ze creëeren – vaak onbewust en onbedoeld – hele bewegingen. Vanuit een diepgevoelde passie gaan ze aan de slag om hun grotere visie in de wereld te zetten. Ze durven klein te beginnen en groot te dromen. Ze hebben visie en zicht op wat er mis gaat in ons wereldsysteem, en durven daarin stappen te zetten. Daarmee geven ze anderen een gevoel van richting en noodzaak (en dat is precies de reden dat er grote bewegingen rond deze mensen vormen). Dit zijn een aantal van de kenmerken die ik heb gevonden, maar er zijn er natuurlijk nog veel meer.

Ik ben nog steeds op zoek naar deze nieuwe vorm van (wereld)leiderschap, als een voorbeeld voor hoe ik zelf zou willen leven en een bijdrage kan leveren aan de wereld. Welke nieuwe (wereld)leiders inspireren jou die we niet over het hoofd zouden mogen zien? Wat kunnen zij ons leren over het leiderschap dat we nodig hebben op deze planeet? Ik hoor graag van je.

Deze column verscheen eerder op Oneworld.nl.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *